Kto zarządza spółką? Organy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – kluczowe informacje

Wspólnicy podpisując umowę spółki, zawiązując spółkę, czy to przy wykorzystaniu wzorca umowy w Internecie w systemie S24 czy też w formie aktu notarialnego w większości wypadków koncentrują się przede wszystkim na kwestiach związanych z przyszłą działalnością biznesową, którą planują rozpocząć zwracając mniejszą uwagę na poprawne, zgodne z ich intencjami i celami ułożenie prawnego procesu decyzyjnego przypadającego dla poszczególnych organów spółki (na przykład spółki z o.o.) i pozostawienia w swoich rękach kluczowych kompetencji przysługujących członkom organów spółki.

Tymczasem kodeks spółek handlowych umożliwia wprowadzenie wielu rozwiązań, które pozwolą na pozostawienie najistotniejszego procesu decyzyjnego w rękach kluczowych właścicieli spółki (wspólników, akcjonariuszy) tak, aby podejmowanie decyzji przez zarząd spółki (np. w formie uchwały zarządu podjętej na posiedzeniu zarządu) opierało się na strategii wprost wyrażonej przez właścicieli spółki, czyli wspólników, akcjonariuszy.

Zakładając spółkę warto dopracować rozwiązania prawne do intencji wspólników, akcjonariuszy jakie mają zakładając spółkę. Dopracowana umowa spółki to:

• przemyślana i dobrze zaplanowana organizacja Twojej spółki zapewniająca jasność procesu decyzyjnego zarówno przy podejmowaniu uchwał zarządu jak i przez wspólników czy akcjonariuszy spółki,
• wprowadzone mechanizmy ochronne na wypadek sytuacji konfliktowych pomiędzy wspólnikami, akcjonariuszami lub członkami zarządu,
• zagwarantowanie płynności działalności spółki i płynności procesu decyzyjnego w sytuacjach nadzwyczajnych, sytuacjach losowych takich jak: śmierć wspólników, akcjonariuszy, w przypadkach zaginięcia, choroby kluczowych osób w spółce oraz
• jasne zasady reprezentowania spółki przez członków zarządu, które jednocześnie będą pełnić funkcję ochronną przed naruszeniem przez jednego członka zarządu interesu spółki bez wiedzy pozostałych członków zarządu.

Spółki kapitałowe – podstawowa zasada organizacyjna

Podstawową zasadą konstruującą organizację spółek kapitałowych jest oddzielenie sfery zarządczej spółki od sfery właścicielskiej. To ważne rozróżnienie, z którego trzeba sobie zdawać sprawę.

W spółkach osobowych takich jak m.in. spółka jawna, spółka partnerska czy spółka komandytowa założeniem jest, że czynności zarządcze są podejmowane przez wspólników, a więc ani nie ma zarządu spółki ani też nie powołuje się członków zarządu, nie podejmuje się decyzji w formie uchwał zarządu, nie występuje rada nadzorcza ani zgromadzenie wspólników.

W spółkach osobowych wspólnicy, a więc właściciele są zarówno uprawnieni jak i zobowiązani do wspólnego prowadzenia spraw spółki (z wyłączeniem komandytariuszy w spółce komandytowej) oraz do reprezentowania spółki (prawo reprezentacji spółki jest jednym z uprawnień wspólnika prowadzącego sprawy spółki). A więc sfera zarządcza i właścicielska skupione są w rękach wspólników, którzy też zasadniczo odpowiadają za zobowiązania spółki. Nie ma potrzeby wprowadzania organów spółki, a w szczególności nie występuje organ kontrolny jakim jest rada nadzorcza lub komisja rewizyjna, nie powołuje się członków rady nadzorczej. Nie występuje też zgromadzenie wspólników jako organ spółki.

Were the right team for any job.

Kodeks spółek handlowych przewiduje, że wspólne prowadzenie spraw spółki przez wspólników w spółkach osobowych jest gwarancją dla wspólników, że zarówno należycie będą zarządzać spółką i jednocześnie sprawować nadzór i kontrolę nad nią. Rada nadzorcza lub komisja rewizyjna są więc zbędne.

Natomiast w spółkach kapitałowych kodeks spółek handlowych wprowadza instytucję organów spółki, które mają działać w sposób sformalizowany przewiduje, że w tych spółkach występują trzy sfery organizacyjne:

• sfera zarządcza, menedżerska – czyli zarząd spółki,
• sfera właścicielska – czyli zgromadzenie wspólników, walne zgromadzenie akcjonariuszy oraz
• sfera nadzorcza czyli rada nadzorcza, komisja rewizyjna.

Sfery te są przypisane do poszczególnych organów spółki, a umowa spółki (w przypadku spółki z o.o. lub prostej spółki akcyjnej) lub statut spółki (w przypadku spółki akcyjnej) powinny doprecyzować wzajemny wpływ organów spółki tak, aby był dostosowany do indywidualnej sytuacji w konkretnej relacji biznesowej właścicieli spółki (wspólników, akcjonariuszy).

Przemyślenie szczegółów relacji biznesowej na jej wstępie, na etapie rejestracji spółki pozwoli uniknąć w przyszłości dokonywania zmiany umowy spółki przez zgromadzenie wspólników spółki lub walne zgromadzenie akcjonariuszy, co wymaga zachowania szczególnej większości (zmiana umowy spółki nie następuje bezwzględną większością głosów), a więc niekoniecznie może zostać zaakceptowana przez wymaganą większość wspólników lub akcjonariuszy.

Spółka kapitałowa – dlaczego właśnie spółka z o.o.?

Myśląc o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej lub o przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej dla wielu osób spółka z o.o. jest oczywistym wyborem. Można też ewentualnie pomyśleć o prostej spółce akcyjnej, której umowa spółki również może być podpisana w systemie S24, czyli przez Internet, co zapewnia łatwość założenia.

Prostota założenia, możliwość podejmowania decyzji przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej – w systemie S24 (przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się) i szybkość rejestracji sprawiają, że w większości wypadków spółka może zacząć działać już kolejnego dnia po podpisaniu przez wspólników podstawowego dokumentu jakim jest umowa spółki. Wprawdzie zawierając umowę przy wykorzystaniu wzorca umowy w systemie S24 mamy istotne ograniczenia (np. aby ustanowić radę nadzorczą trzeba wybrać tradycyjny sposób założenia spółki) lecz prosty proces założenia w S24 umożliwia rozpoczęcie działalności z dnia na dzień.

Spółka z o.o. ma wiele istotnych zalet do jakich należy zaliczyć:

• prostą i zrozumiałą konstrukcję prawną,
• prostą umowę spółki w systemie S24,
• powszechność występowania w obrocie gospodarczym,
• brak ponoszenia przez wspólników ryzyka odpowiedzialności własnym majątkiem za zobowiązania spółki,
• niski kapitał zakładowy, niski próg wejścia, łatwość poświadczenia wpłacenia środków,
• opcjonalna możliwość wprowadzenia organów kontrolnych takich jak rada nadzorcza lub komisja rewizyjna,
• zmniejszenie (ograniczenie) ryzyka prawnego za zarządzanie spółką (ograniczenie odpowiedzialności członków zarządu spółki),
• możliwość skorzystania z opodatkowania estońskim CIT,
• możliwość uniknięcia obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne, przy zachowaniu minimalnego kosztu składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Z powyższych względów spółka z o.o. jest najczęstszym wyborem osób zakładających spółki. A nie ma co ukrywać są to istotne atuty tej formy prowadzenia działalności.

Zakładanie spółki z o.o. – podstawowe pytania

Zakładając spółkę kapitałową a w szczególności spółkę z o.o., przystępując do procesu rejestracji spółki, należy odpowiedzieć na następujące podstawowe pytania:

• czy łącząca mnie relacja z pozostałymi moimi wspólnikami (relacja wspólników, akcjonariuszy) powinna zostać wzmocniona zawarciem umowy inwestycyjnej (a więc byłaby podpisywana nie tylko umowa spółki lecz także umowa inwestycyjna)?
• czy w spółce ma istnieć równowaga pomiędzy wspólnikami, czy też jeden ma mieć rolę wspólnika wiodącego, dominującego? W jakich sytuacjach siła decyzyjna poszczególnych wspólników powinna być wzajemnie równoważona?
• w wypadku jeżeli w spółce istnieje równowaga decyzyjna jakie wprowadzić metody wyjścia z ewentualnego pata decyzyjnego?
• jakie dodatkowe zobowiązania (poza wniesieniem wkładu do spółki) względem siebie, zaciągają wspólnicy?
• czy sfera menedżerska w Twojej spółce będzie oddzielona od sfery właścicielskiej?
• jak ma wyglądać wewnętrzny proces decyzyjny w zarządzie spółki? Na ile wspólnicy chcą zmodyfikować model podejmowania decyzji przez zarząd spółki, organy spółki?
• jakie rozwiązanie wspólnicy przewidują gdy zaniechają wykonywania swoich zobowiązań wynikających z umowy inwestycyjnej, dodatkowych uzgodnień wspólników, akcjonariuszy?
• w jakim stopniu prawo do samodzielnego prowadzenia spraw spółki członka zarządu wraz z prawem do reprezentacji ma być ograniczone?

Powyższe pytania są pytaniami zasadniczymi, konstrukcyjnymi, które mają na celu przygotowanie konstrukcji prawnej dla relacji wspólników, akcjonariuszy – tą konstrukcją prawną ma być umowa spółki oraz, w wielu wypadkach umowa inwestycyjna. Umowa spółki jest obowiązkowym dokumentem jaki należy podpisać, umowa inwestycyjna może być dodatkowym dokumentem zabezpieczającym interes wspólników. A zmiany umowy spółki uchwałą wspólników wymagają zachowania kwalifikowanej większości na zgromadzeniu wspólników.

Powyższe pytania pozwolą także na właściwe ułożenie prawnego procesu podejmowania decyzji w spółce z o.o. Celem tych pytań jest ustalenie jaki będzie zakres swobody zarządu w zarządzaniu spółką, a w jakich obszarach wspólnicy chcą czynnie uczestniczyć w procesie zarządzania lub nadzoru nad działalności spółki.

Nadmienić należy, że rozważając kwestię uzgodnień wspólników związanych z zarządzaniem spółką koncentrujemy się na opisaniu procesu decyzyjnego, kompetencjach poszczególnych organów spółki takich jak zarząd spółki, rada nadzorcza, zgromadzenie wspólników.

Poza powyższymi pytaniami przyszli wspólnicy powinny sobie odpowiedzieć na następujące pytania:

• czy wspólnicy będą pełnić funkcję członków zarządu, czy też może członków rady nadzorczej?
• w jakich sprawach mają zapadać uchwały zarządu, a w jakich nie będzie to konieczne?
• w jakich sprawach wspólnicy jako właściciele spółki chcą zastrzec sobie prawo do wyrażania zgody na określone czynności decyzyjne członków zarządu?
• kto będzie sprawował stanowisko członka zarządu?
• czy wspólnicy chcą ustanowić radę nadzorczą spółki, czy też będą wykonywali nadzór i kontrolę nad działalnością spółki osobiście?
• kto będzie powoływał członków zarządu spółki?
• jakie będą szczególne uprawnienia rady nadzorczej? czy wspólnicy chcą rozszerzyć uprawnienia rady nadzorczej? czy zarząd spółki będzie uzyskiwał zgodę rady nadzorczej na określone w umowie spółki czynności?
• komu będzie przysługiwało prawo powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej? czy w skład rady nadzorczej mają wchodzić wspólnicy czy osoby z zewnątrz?

Zakładając spółkę niewątpliwie należy popatrzeć szerzej i obszarem konsultacji prawnych należy objąć jeszcze takie zagadnienia jak kwestia wpływu relacji małżeńskich na status wspólnika spółki, zasady sukcesji udziałów, środki ochrony spółki w sytuacjach nadzwyczajnych (zaginięcie wspólnika, choroba, śmierć wspólnika). Są to jednak kwestie ściśle związane ze sferą właścicielską spółki, a nie sferą zarządczą, decyzyjną więc nie są przedmiotem naszych rozważań w tym artykule.

Spółka z o.o. i organy spółki z o.o. – ogólna charakterystyka

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest kapitałową spółką handlową, posiadającą osobowość prawną i może być utworzona w każdym dopuszczalnym prawnie celu przez jednego bądź więcej wspólników.

Założenie spółki przez jednego wspólnika jest atrakcyjne ponieważ nie wymaga angażowania innych osób w ramach Twojej działalności jednak niesie za sobą szereg niedogodności. Zanim to zrobisz przeanalizuj, czy będzie to dla Ciebie korzystne.

Zasadniczo spółki z o.o. zakłada się w celu prowadzenia działalności zarobkowej, działalności gospodarczej, a więc spółka ma przynosić zysk wspólnikom. Może jednak zostać założona w innym celu, także w celu prowadzenia działalności charytatywnej lub innej działalności o niezarobkowym charakterze.

To, że spółka z o.o. jest spółką kapitałową oznacza, że twórcy kodeksu spółek handlowych przewidzieli, iż w procesie decyzyjnym, w organizacji spółki bardziej liczy się kapitał, czyli wniesione środki pieniężne, aktywa niż osoby i więź osobowa wspólników.

Spółka z o.o. ma być bardziej połączeniem kapitału wspólników, a więzi osobowe odgrywają mniejszą rolę. Stąd też na zgromadzeniu wspólników odgrywają większą rolę (mają więcej głosów) Ci wspólnicy, którzy wnieśli większy wkład, a więc ich udział w kapitale spółki jest bardziej znaczący.

To założenie było bardziej aktualne gdy minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. był dawniej wyznaczony na kwotę 50.000 zł. Obecnie spółka z o.o. może zostać założona z kapitałem wynoszącym zaledwie 5.000 zł a niewątpliwie nie jest to suma pozwalającą na zaplanowanie poważnej inwestycji. Rozpoczęcie działalności zaczyna się więc najczęściej od pożyczki od wspólników i od osobistego zaangażowania wspólników w spółce, najczęściej w roli członków zarządu.

Założycielami mogą być osoby fizyczne albo osoby prawne, bez względu na obywatelstwo i miejsce siedziby.

Do założenia spółki z o.o. wymagany jest wkład w wysokości co najmniej 5.000 zł, który należy wpłacić do spółki jako pokrycie kapitału zakładowego. Jest to opcja wybierana najczęściej. Oczywiście kapitał zakładowy może być wyższy – wówczas umowa spółki stanowi inaczej.

Środki na pokrycie kapitału zakładowego wpłaca się najczęściej przy zakładaniu spółki do kasy spółki, a fakt dokonania wpłaty jest dokumentowany dokumentem KP (dowodem wpłaty). Udokumentowany fakt wpłaty środków pieniężnych jest najczęściej pierwszą operacją księgową w spółce i z tą datą należy otworzyć księgi rachunkowe spółki. Odbywa się to najczęściej przed rejestracją spółki. Nie ma obowiązku dokonywania wpłaty kapitału zakładowego na rachunek bankowy spółki, środki pieniężne wpłaca się do kasy spółki, a następnie dokonuje wpłaty w kasie banku jako „wpłaty własnej”.

Umowa spółki może zostać zawarta w systemie S24, przy wykorzystaniu wzorca umowy (przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej) lub też umowa spółki może zostać zawarta w formie aktu notarialnego. To pierwsze rozwiązanie jest prostsze, tańsze aczkolwiek niestety umowa spółki jest bardzo schematyczna bez możliwości zindywidualizowania jej treści.

Przy zakładaniu spółki ustanawia się jako organ obligatoryjny (konieczny do powstania spółki) zarząd spółki jako organ zarządzający spółką.

Rada nadzorcza może zostać ustanowiona, aczkolwiek zależy to tylko i wyłącznie czy wspólnicy chcąc ustanowić ten organ wprowadzą do umowy spółki postanowienia o funkcjonowaniu rady nadzorczej. Ma ona sens wówczas gdy wspólnicy chcą sprawować nad zarządem spółki sformalizowaną kontrolę, a zarządzanie spółką delegują na rzecz osób trzecich.

Zarząd w spółce z o.o., zarządzanie i proces zarządczy

Działalnością spółki z o.o. kieruje zarząd spółki. Kodeks spółek handlowych wprowadza domniemanie kompetencji zarządu. Oznacza to, że zarząd ma wszelkie kompetencje decyzyjne, organizacyjne i wykonawcze jakie nie są przypisane do innych organów spółki, co będzie wynikało z przepisów kodeksu spółek handlowych lub z umowy spółki.

Rada nadzorcza, o ile została ustanowiona jak i zgromadzenie wspólników mogą wpływać na działalność zarządu spółki ale w granicach określonych przez kodeks spółek handlowych oraz umowę spółki np. w określonych sytuacjach może nastąpić delegowanie członków rady nadzorczej do zarządu spółki.

Kodeks spółek handlowych stanowi, iż zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją. W sensie potocznym oznacza to, że zarząd kieruje spółką, podejmuje decyzje, wyznacza działania (prowadzenie spraw spółki) i podpisuje umowy, dokumenty (reprezentacja spółki).

To ważne rozróżnienie konstrukcyjne na jakie trzeba zwrócić uwagę – prowadzenie spraw spółki jest czymś innym niż reprezentacja spółki.

Prowadzenie spraw spółki to kierowanie, podejmowanie decyzji, organizowanie, analizowanie, dyskutowanie, poszukiwanie rozwiązań, prowadzenie działań kontrolnych, nadzorczych nad poszczególnymi obszarami działalności spółki. To jest kompetencja przysługująca całemu zarządowi – w zakresie spraw poważniejszych lub pojedynczym członkom zarządu – w zakresie spraw o mniejszej wadze.

Natomiast elementem wykonawczym jest reprezentacja spółki, czyli podpisywanie umów, wypowiadanie umów, podpisywanie dokumentów, oświadczeń, składanie ofert itp.

Najpierw trzeba podjąć decyzję (np. o zaciągnięciu kredytu, o zawarciu umowy kredytowej z konkretnym bankiem), a później trzeba ją wykonać czyli podpisać umowę, zawrzeć umowę kredytową, co odbywa się poprzez złożenie podpisów na dokumencie umowy z konkretnym bankiem.

Inne są zasady prowadzenia spraw spółki (podejmowania decyzji, zarządzania), a inne są zasady reprezentacji, czyli dokonywania czynności prawnych (zawieranie umów, podpisywanie aneksów do umów, wypowiadanie umów, rozwiązywanie umów, składanie ofert).

Decyzje – w sprawach większej wagi – są zobowiązani podejmować wszyscy członkowie zarządu w formie uchwały (głos też może zostać oddane za pośrednictwem innego członka zarządu). Uchwały zarządu mogą być powzięte, jeżeli wszyscy członkowie zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu zarządu.

W sprawach mniejszej wagi do podejmowania decyzji uprawnieni są pojedynczy członkowie zarządu samodzielnie chyba, że inny członek zarządu sprzeciwi się tej decyzji – to wtedy zdecydować muszą wszyscy. Jeżeli jeden z pozostałych członków zarządu sprzeciwi się wówczas trzeba podjąć decyzję kolegialnie w formie uchwały zarządu, bezwzględną większością głosów.

Po podjęciu decyzji przez zarząd w całości (w sprawach większej wagi) lub przez pojedynczego członka zarządu (w sprawach mniejszej wagi, przy braku sprzeciwu pozostałych członków zarządu) – jeżeli dotyczyła ona zawarcia umowy, złożenia oferty, wypowiedzenia umowy, zawarcia aneksu do umowy – powinna ona być wykonana w ramach reprezentowania spółki zgodnie z zasadami reprezentacji. Zatem dokument (umowę, ofertę, wypowiedzenie, aneks) może już podpisać jeden z członków zarządu lub dwóch, w zależności od sposobu reprezentowania spółki ujętej w umowie spółki.

Zgodnie z kodeksem spółek handlowych każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki.

Do wyraźnie wskazanych, szczególnych w Kodeksie spółek handlowych kompetencji zarządu należy między innymi:

• przygotowywanie sprawozdania finansowego oraz udostępnianie sprawozdania finansowego wspólnikom,
• przygotowywanie sprawozdania zarządu z działalności spółki,
• udzielenie zgody na zbycie udziału (aczkolwiek zasadniczo doradzamy klientom delegowanie tej kompetencji do zgromadzenia wspólników jako kompetencji właścicielskiej),
• prowadzenie księgi udziałów oraz składanie sądowi rejestrowemu podpisanej przez wszystkich członków zarządu nowej listy wspólników,
• składanie na żądanie rady nadzorczej sprawozdań i wyjaśnień.

Prawo członka zarządu do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki aczkolwiek w wielu wypadkach wprowadza się ograniczenia – wprowadzając zasadę, iż reprezentować spółkę może dwóch członków zarządu lub też uzależnia się prawo do samodzielnej reprezentacji od wagi danej czynności – w sprawach mniejszej wagi przyznaje się prawo samodzielnej reprezentacji członkowi zarządu, w sprawach większej wagi wprowadza się zasadę reprezentacji łącznej na przykład dwóch członków zarządu.

Were about to take this company to the top.

Zgromadzenie wspólników w spółce z o.o.

Organem skupiającym decyzje właścicielskie w spółce jest zgromadzenie wspólników spółki z o.o. Zgromadzenie wspólników to organ powstający samoistnie, po zawiązaniu spółki i w jego skład wchodzą wszyscy wspólnicy, a działalność tego organu odbywa się wyłącznie na zgromadzeniach.

Udział w zgromadzeniu jest uprawnieniem a nie obowiązkiem, w przeciwieństwie do piastowania funkcji członków zarządu lub członków rady nadzorczej. Wspólnik może uczestniczyć w zgromadzeniu, wtedy jego głos jest brany pod uwagę przy podejmowaniu decyzji uchwałą wspólników lub też zaniechać udziału w podejmowaniu decyzji właścicielskich.

W przeciwieństwie do statusu członków zarządu lub członków rady nadzorczej wspólnikowi nie można postawić zarzutu zaniechania angażowania się w sprawy spółki z o.o. Zakres obowiązków wspólnika to wniesienie wkładu i wskazanie rachunku bankowego do wypłaty dywidendy, którą spółka będzie wypłacać o ile decyzja o wypłacie dywidendy zostanie podjęta na zgromadzeniu wspólników, gdy następuje zatwierdzenie sprawozdania finansowego.

Dlatego też ważne jest zawarcie umowy inwestycyjnej, aby określić w jaki sposób wspólnicy zakładający spółkę będą się angażować w jej rozwój wspólnym działaniem.

Zgromadzenie wspólników traktujemy jako organ właścicielski, czyli podejmujący decyzje w spółce z o.o. w sferze właścicielskiej. Zgromadzenie może mieć charakter nadzwyczajny – wówczas jest zwoływane nadzwyczajne walne zgromadzenie wspólników lub zwyczajne, zwoływane raz w roku, którego przedmiotem jest zatwierdzenie sprawozdania finansowego, zdecydowanie o przeznaczeniu zysku i ewentualnie o wypłacie dywidendy (czyli podział zysku), ocena działalności członków zarządu, członków rady nadzorczej.

Do kompetencji zgromadzenia wspólników należy między innymi:

• rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki (kompetencja zwyczajnego zgromadzenia wspólników),
• zatwierdzenie sprawozdania finansowego spółki,
• podział zysku (podziału zysku dokonuje się o ile spółka wykazała zysk) lub wskazanie sposoby pokrycia straty,
• zmiany w składzie organów spółki – członków powoływanych przez zgromadzenie wspólników,
• udzielenie absolutorium członkom organów spółki

oraz inne kwestie na przykład:

• zbycie nieruchomości,
• postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki,
• zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa,
• powoływanie pełnomocnika spółki do dokonywania czynności z członkami zarządu spółki.

Rada nadzorcza w spółce z o.o.

Rada nadzorcza w spółce z o.o. nie jest organem obligatoryjnym – to znaczy, iż rada nadzorcza nie musi być powoływana z jednym wyjątkiem. Rada nadzorcza w spółce z o.o. musi zostać powołana gdy liczba wspólników przekroczy 25 a kapitał zakładowy jest wyższy niż 500.000 zł. Alternatywnie może zostać powołana komisja rewizyjna.

W większości wypadków w spółkach z o.o. nie powołuje się rady nadzorczej. Powołanie rady nadzorczej ma sens gdy wspólnicy chcą oddzielić funkcje nadzorcze, kontrolne, rewizyjne nad pracą zarządu i funkcjonowaniem spółki od funkcji właścicielskich. Wówczas funkcje nadzorcze deleguje się do rady nadzorczej ujmując w sposób konsekwentny w dokumentach organizacyjnych spółki (umowa spółki, regulaminy zarządu, regulaminy rady nadzorczej) stricte nadzorcze kompetencje rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej w ramach tego organu a kompetencje właścicielskie przypisuje się do kompetencji zgromadzenia wspólników.

Jeżeli dojdzie do powołania to rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Rada nadzorcza może badać wszystkie dokumenty spółki, żądać od zarządu i pracowników sprawozdań i wyjaśnień oraz dokonywać rewizji stanu majątku spółki. Należy pamiętać, że rada nadzorcza jest organem kolegialnym, czyli działa jako całość. Pojedynczy członkowie rady nadzorczej nie mają kompetencji przysługującej radzie nadzorczej jako całości.

Do szczególnych obowiązków rady nadzorczej należy ocena sprawozdań zarządu z działalności spółki i sprawozdań finansowych spółki oraz reprezentacja spółki w umowach i czynnościach prawnych z członkami zarządu.

Kapitał zakładowy spółki z o.o.

Kolejnym ważnym elementem konstrukcyjnym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wystąpienie kapitału zakładowego. W sprawozdaniach finansowych kapitał ten ujmuje się jako kapitał podstawowy.

Kapitał zakładowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być niższy niż 5.000 zł, co oznacza, że tworząc spółkę musimy zadeklarować jako wspólnicy łączną wpłatę na poczet naszych udziałów co najmniej 5.000 zł. Jest to suma wartości wszystkich wkładów wspólników wnoszonych podczas tworzenia spółki, co oznacza, że jeden z nich może wnieść na przykład 4.900 zł a drugi 100 zł.

To, że kapitał zakładowy nie może być niższy niż 5.000 zł nie oznacza jednak braku możliwości wydawania tych środków na bieżącą działalność spółki. Środki te mają służyć działalności spółki prowadzonej przez zarząd, a nie być przetrzymywane na rachunku bankowym spółki. Także po założeniu spółki i po jego wpłaceniu do spółki (czy to do kasy czy na rachunek bankowy spółki) środki te mogą być wydane na bieżącą działalność spółki.

Odpowiedzialność wspólników spółki z o.o.

Spółka odpowiada za zobowiązania całym majątkiem. Wspólnicy ponoszą jedynie ograniczoną odpowiedzialność, do wartości wniesionych przez nich wkładów, co oznacza, że po wniesieniu wkładów zgodnie z treścią umowy spółki nie są oni odpowiedzialni za zobowiązania spółki ani też względem spółki.

Jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, za jej zobowiązania odpowiadają solidarnie członkowie zarządu. Okoliczności zwalniające od odpowiedzialności powinny zostać wskazane przez członków zarządu.

Rozwiązanie spółki z o.o.

Rozwiązanie spółki polega na tym, że wspólników przestaje wiązać dążenie do osiągnięcia wspólnego celu, jakim jest prowadzenie przedsiębiorstwa.

Po podjęciu decyzji o rozwiązaniu spółki celem wspólników powinno być zakończenie i podsumowanie prowadzonej działalności oraz rozliczenie zysków i strat poniesionych przez spółkę, w ramach sformalizowanego procesu likwidacyjnego dokonuje się podziału majątku spółki pomiędzy wspólników.

Niestety przepisy prawa na nie przewidują możliwości przeprowadzenia likwidacji spółki z o.o. w sposób uproszczony. Aby doprowadzić do wykreślenie spółki z o.o. z rejestru konieczne jest przeprowadzenie sformalizowanego procesu likwidacji spółki, a jest to proces trwający około 6 miesięcy. Jest to poważny mankament spółki z o.o.